Via ferraty dla początkujących, od czego zacząć?

Jeśli dopiero słyszysz o ferratach, zacznij od artykułu Via ferrata, co to jest i dla kogo. Tutaj zakładamy, że wiesz już, o co chodzi, i chcesz spróbować. Poniżej opisujemy po kolei, jak przygotować się do pierwszego sezonu, tak jak robimy to z uczestnikami naszych wyjazdów.

Krok 1. Sprawdź, czy kondycja wystarczy

Na ferratę zwykle najpierw się podchodzi, czasem godzinę, czasem dwie. Sama trasa to od dwóch do czterech godzin, a potem jeszcze zejście. Prosty test wygląda tak. Jeśli bez większego zmęczenia przechodzisz w Beskidach albo w Tatrach dzień z sześcioma godzinami marszu i kilkuset metrami podejścia, poradzisz sobie na łatwej ferracie.

Wiele osób boi się, że zabraknie im siły w rękach. Na trasach A i B ręce służą głównie do utrzymania równowagi, a ciężar ciała niosą nogi. Siła rąk zaczyna mieć znaczenie dopiero na pionowych i przewieszonych odcinkach, czyli w stopniu C i wyżej.

Zima to dobry moment na przygotowanie. Do maja wystarczy regularnie chodzić po schodach albo po górach z plecakiem, trochę wzmocnić nogi i przedramiona, a raz czy dwa wybrać się na ściankę wspinaczkową. Na ściance oswoisz się z wysokością i uprzężą, a przy okazji zobaczysz, jak dużo daje dobre stawianie stóp.

Krok 2. Naucz się czytać opis trasy

Litera przy nazwie ferraty to dopiero początek. Najczęściej spotkasz skalę od A do E (czasem z F dla tras ekstremalnych). W Szwajcarii używa się skali od K1 do K6, a włoskie przewodniki często mają własne oznaczenia. Trudność trasy ocenia się po jej najtrudniejszym miejscu, więc ferrata opisana jako B/C może mieć na całej długości łatwe stopnie i jeden krótki, wymagający odcinek, przez który trzeba po prostu przejść.

W opisie trasy, poza stopniem trudności, sprawdzamy jeszcze kilka rzeczy.

• Czas przejścia razem z podejściem i zejściem, a nie sam czas na linie.
• Ekspozycję, czyli to, ile przestrzeni masz pod nogami. Tę samą trudność techniczną na ścianie nad przepaścią odczuwa się zupełnie inaczej niż w żlebie.
• Wyjście awaryjne (po niemiecku Notausstieg). Na pierwszą trasę dobrze wybrać taką, z której da się zejść w połowie.
• Stronę świata. Ściana od południa w lipcu nagrzewa się tak, że po południu trudno złapać się klamry.
• Zejście. Bywa, że to ono jest najbardziej męczącą częścią dnia, szczególnie po stromej ścieżce z luźnymi kamieniami.

Krok 3. Zaplanuj pierwszy sezon od łatwych tras

Na start najlepiej sprawdza się ogródek ferratowy, czyli kilka krótkich odcinków szkoleniowych tuż przy ziemi. Przećwiczysz tam przepinanie karabinków, odpoczynek w uprzęży i schodzenie po klamrach, zanim pod nogami pojawi się kilkadziesiąt metrów przestrzeni. Ze Śląska najbliżej są ferraty na Słowacji, na które można pojechać na weekend bez brania urlopu.

Z naszych wyjazdów wynika, że rozsądny plan na pierwszy sezon wygląda mniej więcej tak.

Kolejność nie jest obowiązkowa. Na Hohe Wand albo nad Gardę można pojechać od razu, jeśli trasy dobiera ktoś, kto zna rejon i poziom grupy. Na naszych wyjazdach dla początkujących zaczynamy od najłatwiejszych tras i dopiero potem idziemy na trudniejsze.

Krok 4. Sprzęt, wypożyczyć czy kupić

Na ferratę potrzebujesz kasku wspinaczkowego, uprzęży i lonży ferratowej z absorberem energii zgodnej z normą EN 958, a także lonży spoczynkowej do odpoczynku na trasie. Szczegółowo opisujemy je w artykule Via ferrata, co to jest i dla kogo.

Na pierwszy raz nie kupuj całego zestawu. Orientacyjnie kask kosztuje od 150 do 400 zł, uprząż od 200 do 400 zł, a lonża z absorberem od 250 do 600 zł. Sprzęt można wypożyczyć w sklepach górskich albo w wypożyczalniach w rejonach ferratowych, a na zorganizowanych wyjazdach jest zwykle w cenie. Własny zestaw kup dopiero wtedy, gdy wiesz, że ferraty Cię wciągnęły.

Od siebie warto mieć dwie rzeczy, bo to one najbardziej wpływają na wygodę. Pierwsza to buty trekkingowe lub podejściowe z przyczepną podeszwą, rozchodzone przed wyjazdem. Druga to rękawiczki, najlepiej ferratowe albo rowerowe z odkrytymi palcami, które chronią dłonie przed stalową liną.

Krok 5. Pierwsze godziny na linie

Pierwsze kilkanaście minut na ferracie zwykle idzie wolno i to jest w porządku. Ruchy przy przepinaniu szybko wchodzą w nawyk, a razem z nimi przychodzi spokój. Kilka rzeczy, które powtarzamy uczestnikom pierwszego dnia, robi największą różnicę.

• Pracuj nogami. Szukaj stopni i klamer dla stóp, a ręce traktuj jako podporę. Kto podciąga się na rękach od pierwszego metra, po godzinie nie ma już siły.
• Nie ciągnij się za linę. Lina jest od asekuracji. Łap się skały, klamer i stopni, wtedy idziesz pewniej i mniej męczysz przedramiona.
• Przepinaj po kolei. Najpierw jeden karabinek za punkt mocowania, potem drugi. Zawsze co najmniej jeden zostaje na linie.
• Odpoczywaj w wygodnym miejscu. Na dłuższym odcinku wepnij lonżę spoczynkową i usiądź w uprzęży. Pij wodę, zanim poczujesz pragnienie.
• Patrz na najbliższy stopień. Jeśli wysokość Cię spina, skup wzrok na linie i na tym, gdzie postawisz stopę. Na widoki przyjdzie czas na postoju.

Czego unikać na pierwszej ferracie

• Wyjazdu w nowych, nierozchodzonych butach.
• Dużego plecaka. Wystarczy mały, który nie odciąga do tyłu na stromych odcinkach, a w nim woda, przekąska, kurtka i telefon.
• Startu w południe, bo zostaje mało czasu w zapasie, a ściana jest już nagrzana.
• Wchodzenia na trasę w kilka osób naraz na tym samym odcinku liny. Między dwoma punktami mocowania powinna być jedna osoba.
• Ambicji, żeby od razu przejść trasę C, bo „widziałem film i nie wyglądało źle”.

Samodzielnie czy z instruktorem

Jeśli masz doświadczenie górskie, kogoś, kto już chodził po ferratach, i własny lub wypożyczony sprzęt, łatwą trasę przejdziesz samodzielnie. Na pierwszy raz spokojniej jest pojechać z instruktorem. Pokaże, jak dopasować uprząż i jak przepinać lonże, a na trasie wybierze odcinki dopasowane do Twoich umiejętności i w razie potrzeby poprowadzi Cię dodatkowo na linie.

Tak wyglądają nasze wyjazdy. Pierwszego dnia robimy szkolenie z obsługi sprzętu i autoasekuracji, na jednego instruktora przypada najwyżej sześć, siedem osób, a kask, uprząż, lonżę z absorberem i lonżę spoczynkową dajemy w cenie. Na Słowację i do Austrii jedziemy własnym busem ze Śląska, nad Gardę lecimy z Katowic albo z Modlina. W sezonie 2026 weekend na Słowacji kosztował 550 zł, trzy dni na Hohe Wand i Rax 890 zł, a tydzień nad Gardą 3350 zł.

Terminy na sezon 2027 publikujemy na stronie wyjazdów na via ferraty. Jeśli chcesz dostać informację, gdy się pojawią, napisz do nas.

Wyjazdy AlpenXplore Pierwsza via ferrata z instruktorem Szkolenie pierwszego dnia, sprzęt w cenie i małe grupy, do siedmiu osób na instruktora. Zobacz terminy

Najczęstsze pytania